Những dấu hiệu nhận biết chó của bạn mang thai
Được viết bởi: Bác sĩ Thú y Lê Thu Hà – Tốt nghiệp Học viện Nông nghiệp Việt Nam 2015 · Cập nhật lần cuối: Tháng 05/2026
Nội dung chính
⚠️ LƯU Ý: Chó mang thai cần được theo dõi sức khỏe, dinh dưỡng và vận động phù hợp. Không tự ý bổ sung canxi, thuốc bổ, thuốc tẩy giun hoặc bất kỳ thuốc nào khi chưa có chỉ định từ bác sĩ thú y, vì dùng sai thời điểm có thể ảnh hưởng đến chó mẹ và thai.
Tóm Tắt Nhanh
- Chó mang thai thường có núm vú hồng và to hơn, bụng lớn dần, ăn uống thay đổi, ngủ nhiều và có hành vi làm ổ.
- Cách chắc chắn nhất để xác nhận chó mang thai là siêu âm hoặc khám thú y, không chỉ dựa vào quan sát tại nhà.
- Thời gian mang thai trung bình của chó khoảng 63 ngày, nhưng có thể dao động tùy cá thể và thời điểm phối giống.
- Không tăng khẩu phần quá sớm. Dinh dưỡng cần điều chỉnh rõ hơn từ nửa sau thai kỳ, theo hướng dẫn của bác sĩ thú y.
- Nếu chó chảy dịch hôi, sốt, bỏ ăn hơn 24 giờ, đau bụng hoặc rặn lâu không sinh, hãy đưa đi khám ngay.
Nhiều người nuôi chỉ bắt đầu nghi ngờ chó mang thai khi thấy thú cưng ngủ nhiều hơn, khó tính hơn hoặc núm vú đổi màu. Đây là những dấu hiệu có giá trị, nhưng không đủ để khẳng định chắc chắn.
Theo Merck Veterinary Manual, thời gian mang thai của chó thường khoảng 63 ngày tính từ thời điểm rụng trứng, nhưng cách tính theo ngày phối giống có thể lệch vài ngày. Bài viết này sẽ giúp bạn nhận biết dấu hiệu chó mang thai, phân biệt với mang thai giả và biết khi nào cần đưa chó đến phòng khám thú y.
Chó Mang Thai Có Dễ Nhận Biết Không?
Chó mang thai không phải lúc nào cũng có biểu hiện rõ trong 2-3 tuần đầu. Ở giai đoạn sớm, phôi còn rất nhỏ, bụng chưa to và hành vi có thể gần như bình thường.

Dấu hiệu tại nhà chỉ là gợi ý, khám thú y mới giúp xác nhận chắc chắn.
Điều dễ gây nhầm lẫn là nhiều dấu hiệu chó mang thai cũng xuất hiện trong mang thai giả. Mang thai giả là tình trạng rối loạn nội tiết sau kỳ động dục, khiến chó có biểu hiện như đang có thai dù không có thai thật.
Theo VCA Animal Hospitals, chó mang thai giả có thể tăng kích thước tuyến vú, tiết sữa, làm ổ và thay đổi hành vi. Vì vậy, nếu chó của bạn từng phối giống hoặc có cơ hội tiếp xúc với chó đực, khám thú y vẫn là cách xác nhận đáng tin cậy nhất.
Điều quan trọng cần nhớ: quan sát tại nhà giúp bạn nghi ngờ đúng lúc, còn chẩn đoán cần bác sĩ thú y.
9 Dấu Hiệu Chó Mang Thai Thường Gặp
Các dấu hiệu dưới đây thường xuất hiện theo tiến trình thai kỳ. Tuy nhiên, mức độ biểu hiện khác nhau giữa chó nhỏ như Poodle, Phốc sóc và chó lớn như Golden Retriever, Labrador hoặc chó ta.
Dấu Hiệu 1: Núm Vú Hồng Hơn Và To Dần
Một trong những dấu hiệu sớm mà người nuôi dễ nhận thấy là núm vú hồng hơn, hơi căng và nổi rõ hơn so với bình thường. Thay đổi này thường rõ hơn sau vài tuần kể từ khi phối giống.
Tuyến vú bắt đầu chuẩn bị cho việc nuôi con. Ở chó lông dày, bạn có thể khó quan sát nếu không nhẹ nhàng vạch lông vùng bụng.
Không nên bóp núm vú để kiểm tra sữa. Việc kích thích quá mức có thể làm chó khó chịu và tăng nguy cơ viêm da quanh tuyến vú.
Dấu Hiệu 2: Chó Ngủ Nhiều Và Ít Muốn Vận Động
Chó mang thai có thể ngủ nhiều hơn, đi lại chậm hơn và ít hứng thú với các hoạt động mạnh. Đây là phản ứng thường gặp khi cơ thể phải thích nghi với thay đổi nội tiết và nhu cầu năng lượng mới.
Tuy nhiên, mệt lả, nằm bẹp, thở gấp hoặc không đáp ứng với gọi tên không phải dấu hiệu bình thường. Những biểu hiện này cần được đánh giá như một vấn đề sức khỏe, không nên chỉ quy cho việc mang thai.
Theo kinh nghiệm lâm sàng, nhiều người nuôi bỏ qua giai đoạn này vì nghĩ chó “lười hơn một chút”. Hãy quan sát chất lượng vận động, không chỉ thời gian ngủ.
Dấu Hiệu 3: Khẩu Vị Thay Đổi
Một số chó ăn ít hơn trong giai đoạn đầu thai kỳ. Một số khác lại ăn nhiều hơn khi bước sang nửa sau thai kỳ.
Thay đổi khẩu vị nhẹ có thể xảy ra. Nhưng nếu chó bỏ ăn hoàn toàn hơn 24 giờ, nôn nhiều, tiêu chảy hoặc uống nước bất thường, bạn cần đưa đi khám.
Dinh dưỡng cho chó mang thai cần thận trọng. Nếu cần bổ sung vitamin, khoáng hoặc thức ăn phù hợp hơn, bạn có thể trao đổi với bác sĩ thú y và tham khảo nhóm dinh dưỡng cho chó mang thai khi đã biết rõ nhu cầu của chó mẹ.
Dấu Hiệu 4: Bụng Lớn Dần, Đặc Biệt Ở Nửa Sau Thai Kỳ
Bụng chó thường chưa to rõ trong giai đoạn đầu. Khi thai phát triển, vòng bụng tăng dần, nhất là từ nửa sau thai kỳ.
Điểm cần chú ý là bụng to không đồng nghĩa chắc chắn có thai. Chướng bụng do đầy hơi, tích dịch, bệnh gan, bệnh tim, khối u hoặc nhiễm ký sinh trùng cũng có thể làm bụng phình ra.
Nếu bụng lớn nhanh trong vài ngày, chó đau khi chạm vào bụng hoặc thở khó, hãy đi khám ngay. Đây không phải tình huống nên chờ “xem thêm vài hôm”.
Dấu Hiệu 5: Tính Khí Thay Đổi
Chó mang thai có thể trở nên bám người hơn, dễ cáu hơn hoặc muốn được yên tĩnh. Một số chó tránh tiếp xúc với chó khác trong nhà.
Thay đổi hành vi này thường liên quan đến hormone và cảm giác khó chịu khi cơ thể nặng hơn. Bạn nên giảm kích thích, tránh cho trẻ nhỏ ôm ghì hoặc làm phiền khi chó đang nghỉ.
Nếu chó gầm gừ, cắn cảnh cáo hoặc đột ngột hung hăng, cần đánh giá bối cảnh. Đau, viêm tử cung, chấn thương hoặc stress môi trường đều có thể làm hành vi xấu đi.
Dấu Hiệu 6: Có Hành Vi Làm Ổ
Gần cuối thai kỳ, nhiều chó bắt đầu kéo khăn, tìm góc kín, cào ổ nằm hoặc quanh quẩn ở một vị trí nhất định. Đây là hành vi chuẩn bị sinh thường gặp.
Bạn có thể chuẩn bị một khu vực yên tĩnh, sạch, tránh gió lùa và dễ vệ sinh. Không nên đặt ổ sinh ở nơi quá đông người qua lại.
Nếu muốn chuẩn bị trước cho giai đoạn sau sinh, bạn có thể đọc thêm hướng dẫn cách chăm sóc chó mẹ sau sinh để biết cách theo dõi chó mẹ, sữa non và vệ sinh ổ đẻ.
Dấu Hiệu 7: Tăng Cân Có Kiểm Soát
Chó mang thai thường tăng cân dần, nhất là khi thai lớn. Mức tăng phụ thuộc vào giống, số lượng thai, thể trạng ban đầu và khẩu phần ăn.
Điều không nên làm là cho ăn quá nhiều ngay khi nghi ngờ có thai. Tăng năng lượng quá sớm có thể làm chó mẹ thừa cân, khó sinh và dễ gặp vấn đề tiêu hóa.
Theo hướng dẫn dinh dưỡng của WSAVA (World Small Animal Veterinary Association - Hiệp hội Thú y Động vật Nhỏ Thế giới), đánh giá thể trạng cơ thể quan trọng hơn chỉ nhìn cân nặng. Bác sĩ thú y có thể dùng thang điểm thể trạng để điều chỉnh khẩu phần hợp lý.
Dấu Hiệu 8: Dịch Âm Hộ Thay Đổi Nhẹ
Một lượng dịch trong hoặc hơi trắng có thể xuất hiện ở một số chó mang thai. Dịch này không nên có mùi hôi, màu xanh đậm, vàng mủ hoặc lẫn máu nhiều.
Dịch hôi là dấu hiệu đáng lo. Nó có thể liên quan đến nhiễm trùng đường sinh dục hoặc vấn đề thai kỳ.
Nếu bạn thấy chó liếm vùng âm hộ liên tục, sốt, bỏ ăn hoặc đau bụng, không nên tự vệ sinh sâu bên trong. Hãy đưa chó đến phòng khám thú y để được kiểm tra an toàn.
Dấu Hiệu 9: Tuyến Vú Căng Và Có Thể Tiết Sữa Gần Ngày Sinh
Gần cuối thai kỳ, tuyến vú có thể căng hơn. Một số chó bắt đầu có sữa trước khi sinh.
Dấu hiệu này có giá trị hơn khi đi kèm bụng lớn, hành vi làm ổ và tiền sử phối giống. Nhưng riêng việc có sữa vẫn chưa đủ để khẳng định chó đang mang thai, vì mang thai giả cũng có thể gây tiết sữa.
Nếu tuyến vú nóng, đỏ, đau hoặc sữa có màu bất thường, cần khám để loại trừ viêm tuyến vú.
Cách Xác Nhận Chó Mang Thai Chính Xác Nhất
Quan sát dấu hiệu là bước đầu. Để biết chắc chó có mang thai hay không, phòng khám thú y có thể dùng nhiều phương pháp tùy thời điểm.

Mỗi phương pháp xác nhận thai phù hợp với một thời điểm khác nhau.
Các cách kiểm tra thường dùng gồm:
- Khám lâm sàng: Bác sĩ đánh giá thể trạng, tuyến vú, bụng, âm hộ và tiền sử phối giống.
- Siêu âm thai: Thường hữu ích sau giai đoạn đầu thai kỳ để xác nhận có thai và đánh giá tim thai.
- Chụp X-quang: Thường dùng ở giai đoạn muộn hơn, khi bộ xương thai đã khoáng hóa đủ để ước lượng số thai.
- Xét nghiệm hormone relaxin: Một số cơ sở có thể dùng để hỗ trợ xác nhận thai, tùy điều kiện xét nghiệm.
Theo Merck Veterinary Manual, sờ nắn bụng để phát hiện thai chỉ phù hợp trong một khoảng thời gian nhất định và cần người có chuyên môn. Người nuôi không nên tự nắn bụng mạnh vì có thể làm chó đau hoặc gây stress.
Tại Việt Nam, các khoa và bệnh viện thú y thuộc trường đào tạo thú y như Học viện Nông nghiệp Việt Nam thường nhấn mạnh việc khám trực tiếp khi có vấn đề sinh sản. Đây là điểm rất thực tế: sản khoa thú y không nên xử lý chỉ qua mô tả trên mạng.
Chó Mang Thai Bao Lâu Thì Sinh?
Thời gian chó mang thai trung bình khoảng 63 ngày, nhưng có thể dao động khi tính từ ngày phối giống. Lý do là thời điểm phối giống không luôn trùng chính xác với thời điểm rụng trứng và thụ tinh.
American Kennel Club và Merck Veterinary Manual đều mô tả thai kỳ của chó thường kéo dài quanh mốc 2 tháng. Với người nuôi tại nhà, điều thực tế nhất là ghi lại ngày phối giống, ngày có dấu hiệu động dục và các thay đổi sau đó.
Bạn nên chuẩn bị ổ sinh, khăn sạch, số điện thoại phòng khám thú y và phương án di chuyển trước ngày dự sinh khoảng 1-2 tuần. Đừng chờ đến lúc chó rặn mới bắt đầu tìm nơi khám.
Nếu chó sinh xong, giai đoạn nuôi con cũng cần theo dõi sát. Bài kỹ thuật nuôi chó mới đẻ sẽ hữu ích khi bạn cần chăm chó con yếu, thiếu sữa hoặc phải tách mẹ tạm thời.
Chăm Sóc Chó Mang Thai Tại Nhà Như Thế Nào?
Chăm sóc chó mang thai không phải là cho ăn thật nhiều và hạn chế vận động hoàn toàn. Mục tiêu đúng là giữ chó mẹ ổn định, đủ dinh dưỡng, ít stress và được theo dõi các dấu hiệu bất thường.

Chăm sóc tốt là theo dõi đều đặn, không can thiệp quá mức.
Điều Chỉnh Chế Độ Ăn Đúng Thời Điểm
Trong giai đoạn đầu, nhiều chó chưa cần tăng khẩu phần mạnh. Từ nửa sau thai kỳ, nhu cầu năng lượng và protein thường tăng lên vì thai phát triển nhanh hơn.
Bạn nên hỏi bác sĩ thú y về loại thức ăn phù hợp với thể trạng và giống chó. Chó nhỏ dễ hạ đường huyết hơn khi ăn kém, trong khi chó thừa cân lại có nguy cơ khó sinh cao hơn.
Không tự bổ sung canxi liều cao trước sinh. Bổ sung sai cách có thể làm rối loạn điều hòa canxi và không thay thế được khẩu phần cân bằng.
Duy Trì Vận Động Nhẹ
Chó mang thai vẫn cần vận động nhẹ, trừ khi bác sĩ thú y yêu cầu nghỉ ngơi vì nguy cơ đặc biệt. Đi dạo ngắn, đều và tránh nắng nóng sẽ tốt hơn để chó nằm một chỗ cả ngày.
Ở Việt Nam, thời tiết nóng ẩm có thể làm chó mệt nhanh hơn. Vào mùa nắng hoặc ngày oi bức, nên cho chó đi dạo sáng sớm hoặc chiều mát, luôn có nước sạch.
Tránh cho chó nhảy cao, chạy rượt đuổi mạnh hoặc chơi thô bạo với chó khác khi bụng đã lớn.
Chuẩn Bị Không Gian Sinh An Toàn
Ổ sinh nên sạch, khô, ấm vừa phải và đủ riêng tư. Chọn nơi dễ quan sát nhưng không quá ồn.
Các vật dụng nên chuẩn bị gồm:
- Khăn sạch, thấm tốt và dễ thay.
- Lót ổ không trơn trượt để chó con bám tốt hơn.
- Nhiệt kế để theo dõi thân nhiệt khi cần.
- Số điện thoại phòng khám thú y trực gần nhà.
- Túi vận chuyển hoặc phương án đưa chó đi khám khẩn cấp.
Nếu cần chuẩn bị thêm vật tư chăm sóc cơ bản, chỉ nên chọn sản phẩm chăm sóc sức khỏe phù hợp và tránh các thuốc hoặc thực phẩm chức năng không có chỉ định.
Theo Dõi Mỗi Ngày Nhưng Không Can Thiệp Quá Mức
Bạn nên ghi lại ăn uống, đi vệ sinh, mức vận động, dịch âm hộ và hành vi làm ổ. Một cuốn sổ nhỏ hoặc ghi chú trên điện thoại là đủ.
Điều nhiều người nuôi dễ làm sai là kiểm tra quá thường xuyên, sờ bụng liên tục hoặc ép chó nằm trong ổ sinh. Chó mẹ cần cảm giác an toàn để sinh nở thuận lợi.
Nếu bạn đang đọc lại bài dấu hiệu chó mang thai vì nghi ngờ thú cưng đã phối giống, hãy ưu tiên đặt lịch khám thay vì chỉ theo dõi bằng cảm giác.
Mang Thai Giả Ở Chó Khác Mang Thai Thật Ra Sao?
Mang thai giả là một trong những lý do phổ biến khiến người nuôi nhầm lẫn. Chó có thể có tuyến vú to, tiết sữa, làm ổ và bảo vệ đồ chơi như bảo vệ chó con.
Điểm khác biệt là mang thai giả không có thai trong tử cung. Vì vậy, siêu âm hoặc xét nghiệm phù hợp sẽ giúp xác định rõ.
Các dấu hiệu dễ nhầm giữa mang thai thật và mang thai giả gồm:
- Làm ổ: Chó kéo khăn, chọn góc kín hoặc nằm giữ đồ chơi.
- Tuyến vú phát triển: Núm vú to, căng và đôi khi có sữa.
- Thay đổi tính khí: Chó bám người, lo lắng hoặc bảo vệ khu vực nằm.
- Ăn uống thất thường: Có thể ăn ít hơn hoặc thay đổi khẩu vị.
- Bụng có vẻ to hơn: Đôi khi do tăng cân, đầy hơi hoặc thay đổi tư thế.
Theo VCA Animal Hospitals, mang thai giả thường liên quan đến thay đổi hormone sau động dục và nhiều trường hợp tự giảm. Tuy nhiên, nếu chó tiết sữa nhiều, viêm tuyến vú, bỏ ăn hoặc hành vi quá căng thẳng, bác sĩ thú y cần kiểm tra.
Những Việc Không Nên Làm Khi Nghi Chó Mang Thai
Một số hành động tưởng như chăm sóc tốt lại có thể gây hại. Đây là phần cần nhớ kỹ nếu bạn mới nuôi chó sinh sản lần đầu.
Không nên làm các việc sau:
- Tự cho uống thuốc tẩy giun hoặc thuốc bổ: Một số thuốc không phù hợp với thai kỳ hoặc cần đúng thời điểm.
- Tăng khẩu phần đột ngột: Ăn quá nhiều có thể gây rối loạn tiêu hóa và tăng cân không kiểm soát.
- Nắn bụng để đếm thai: Việc này cần chuyên môn và thời điểm phù hợp.
- Cho phối giống lại khi chưa xác nhận tình trạng: Điều này làm tăng rủi ro sức khỏe và khó quản lý thai kỳ.
- Bỏ qua dịch âm hộ bất thường: Dịch hôi, mủ hoặc máu nhiều cần được xem là dấu hiệu cảnh báo.
- Tự kéo chó con khi sinh khó: Can thiệp sai cách có thể làm tổn thương chó mẹ và chó con.
Insight đáng nhớ là: trong thai kỳ, “làm ít nhưng đúng” thường an toàn hơn “làm nhiều theo cảm tính”.
Phòng Ngừa Rủi Ro Cho Chó Mẹ Và Chó Con
Nếu bạn có kế hoạch cho chó sinh sản, hãy chuẩn bị từ trước kỳ phối giống. Một chó mẹ khỏe mạnh sẽ có cơ hội mang thai và sinh con an toàn hơn.
Trước khi phối giống, nên đưa chó đi khám tổng quát, kiểm tra thể trạng, răng miệng, da lông, ký sinh trùng và tình trạng tiêm phòng. Theo AVMA (American Veterinary Medical Association - Hội Thú y Mỹ), chăm sóc phòng ngừa và khám thú y định kỳ là nền tảng để phát hiện sớm vấn đề sức khỏe ở thú cưng.
Không nên cho chó quá trẻ, quá già hoặc đang có bệnh mạn tính sinh sản nếu chưa được bác sĩ thú y đánh giá. Với các giống dễ khó sinh như Bulldog Pháp, Pug hoặc chó mặt ngắn, cần trao đổi trước về nguy cơ sinh mổ.
Tại Việt Nam, khí hậu nóng ẩm cũng khiến chăm sóc da, vệ sinh ổ nằm và phòng ký sinh trùng trở nên quan trọng hơn. Các mốc ẩm cao khác nhau theo vùng, vì vậy hãy điều chỉnh vệ sinh nơi ở theo điều kiện địa phương thay vì áp dụng một lịch cứng cho cả nước.
Đưa Thú Cưng Đến Bác Sĩ Thú Y NGAY Nếu:
- Chó bỏ ăn hoàn toàn hơn 24 giờ, đặc biệt kèm nôn, tiêu chảy hoặc mệt lả.
- Nhiệt độ trực tràng trên 39,5°C hoặc chó run, thở gấp, nằm bẹp.
- Âm hộ chảy dịch hôi, mủ, xanh đậm hoặc máu nhiều bất thường.
- Bụng to nhanh, đau khi chạm hoặc chó rên, cong lưng, bồn chồn liên tục.
- Chó rặn mạnh hơn 30 phút mà không ra chó con.
- Khoảng cách giữa hai chó con kéo dài hơn 2 giờ trong khi chó mẹ vẫn rặn hoặc mệt rõ.
- Thai quá ngày dự sinh nhiều ngày, chó giảm vận động thai hoặc có dấu hiệu suy kiệt.
Câu Hỏi Thường Gặp
Chó mang thai bao lâu thì thấy bụng to?
Bụng thường to rõ hơn ở nửa sau thai kỳ, nhưng thời điểm cụ thể tùy giống, số lượng thai và thể trạng. Chó nhỏ hoặc chó mang ít thai có thể khó nhận ra hơn bằng mắt thường. Nếu cần xác nhận, bạn nên đưa chó đi siêu âm thay vì chờ bụng lớn.
Chó mang thai có bị nghén không?
Một số chó có thể ăn ít, kén ăn hoặc hơi mệt trong giai đoạn đầu. Tuy nhiên, nôn nhiều, bỏ ăn hơn 24 giờ hoặc tiêu chảy không nên xem là nghén bình thường. Những dấu hiệu đó cần được bác sĩ thú y kiểm tra.
Có thể tự sờ bụng để biết chó có thai không?
Không nên tự sờ nắn mạnh hoặc cố đếm thai tại nhà. Sờ thai cần đúng thời điểm và người có kinh nghiệm, nếu làm sai có thể gây đau hoặc stress cho chó. Siêu âm là lựa chọn an toàn và rõ ràng hơn.
Chó mang thai có cần bổ sung canxi không?
Không tự bổ sung canxi khi chưa có chỉ định. Nhu cầu khoáng chất cần được cân bằng trong khẩu phần tổng thể, và bổ sung sai thời điểm có thể gây rối loạn. Hãy hỏi bác sĩ thú y trước khi dùng bất kỳ sản phẩm bổ sung nào.
Chó không phối giống nhưng có sữa là do đâu?
Chó không phối giống nhưng có sữa có thể đang bị mang thai giả, rối loạn nội tiết hoặc vấn đề tuyến vú. Nếu tuyến vú đỏ, nóng, đau hoặc chó mệt, cần khám để loại trừ viêm tuyến vú. Không nên vắt sữa thường xuyên vì có thể kích thích tiết sữa nhiều hơn.
Khi nào nên đưa chó đi siêu âm thai?
Bạn nên trao đổi với phòng khám thú y sau khi chó phối giống vài tuần để chọn thời điểm siêu âm phù hợp. Siêu âm giúp xác nhận có thai và đánh giá tình trạng thai tốt hơn quan sát tại nhà. Nếu chó có dấu hiệu bất thường, hãy đi khám ngay mà không chờ đến lịch dự kiến.
Nhận biết chó mang thai sớm giúp bạn điều chỉnh chăm sóc đúng lúc, nhưng đừng dựa hoàn toàn vào núm vú, bụng to hay thay đổi tính khí. Cách an toàn nhất là kết hợp quan sát tại nhà với khám thú y, đặc biệt khi có dấu hiệu đau, sốt, bỏ ăn hoặc dịch âm hộ bất thường. Chó mẹ được theo dõi tốt từ đầu thai kỳ sẽ có cơ hội sinh nở và hồi phục ổn định hơn.
Tài Liệu Tham Khảo:
- Merck Veterinary Manual. “Pregnancy Diagnosis in Dogs and Cats.” Merck & Co., Inc. merckvetmanual.com
- VCA Animal Hospitals. “False Pregnancy or Pseudopregnancy in Dogs.” VCA Animal Hospitals. vcahospitals.com
- American Kennel Club. “Dog Pregnancy: Signs, Care, and Preparing for Puppies.” AKC. akc.org
- WSAVA Global Nutrition Committee. “WSAVA Nutritional Assessment Guidelines.” World Small Animal Veterinary Association. wsava.org
- American Veterinary Medical Association. “Responsible Pet Ownership.” AVMA. avma.org
- Bệnh viện Thú y, Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Thông tin khám và chăm sóc sức khỏe thú nhỏ. benhvienthuy.vnua.edu.vn